Yönlendiriliyorsunuz!

Yeni güncemize yönlendiriliyorsunuz. Arama kısmından istediğiniz gönderiye ulaşabilirsiniz

>

Reklam Metinlerindeki Ortak Kavramlar/Olgular-Doç. Dr. Engin Yıl

 

“Medyatik Dil Alanları: Reklamcılık Dili Üzerine Metin Dil Bilimsel Bir İnceleme”
Doç. Dr. Engin Yılmaz
(Türk Dili, sayı: 600 –Özel sayı-, Aralık- 2004)

Bu araştırmada TV’de yayınlanan reklamlar üzerine; Metin  Dil Bilimi’nin (text linguistics)
ilkeleri ve yöntemleri ışığında dil bilimsel bir inceleme yapılmıştır. TV Reklamları birer metin (text)
olmaları dolayısıyla Metin Dil Bilimi’nin  Bağdaşıklık ve Tutarlılık ilkeleri doğrultusunda (1.
Bağdaşıklık Görünümleri:   Kişi Zamirleri, Aynı sözcüğün yinelenmesi, Karşıt anlamlı sözcüklerin
kullanılması, Aynı kavram alanından sözcüklerin kullanılmaları, Yapı Yinelemeleri (Paralelism) 2.
Tutarlılık Görünümleri:  Özelleştirme, Sebep-Sonuç  İlişkileri, Amaç (Sebep) Bağlantısı, Zaman
Bağlantısı “Şekil-zaman ekleri, zaman zarfları” incelemeye tabi tutulmuştur. Ayrıca, çalışmada TV’de
yayınlanan reklamların kapsamlı bir iletişim sürecinin parçası ve sonucu olmaları dikkate alınarak; [
(Kaynak (Metin Üretici), Kanal (Reklam Ortamları), Mesaj (Bildirim), Hedef Kitle (Metin Çözücü) ]
İletişim unsurları ve ilkelerinden ve bu iletişim sürecinde -özellikle daha etkin rol oynayan- Kaynak ve
Hedef Kitle’nin psikolojik ve sosyal özellikleri göz önünde bulundurularak da Sosyal Psikoloji’nin

verilerinden yararlanılmıştır.

• Anlam Değişmecesi (6 reklamda tespit edilmiştir) % 6
Al Baraka Türkiye’nin kalbinde (Al Baraka Türk), Bizim Mutfak (Bizim Yağ), Bizim gibi
lezzetlisi (Bizim Yağ), Halk’ın Kâse Margarini (Halk Kâse Margarini), Halk’ı seçmeni verdiği
keyif (Halk Kâse Margarini), İsteyelim şu yoğurdu (Pınar Kaymaklı Yoğurt), Köy Güzeli (Pınar
Kaymaklı Yoğurt), Orkide (Hem çiçek, hem ürün adı olarak)
• Dilsel Kirlenme (Yabancı Dil Kullanımı) (82 reklamda tespit edilmiştir) % 82
Aktif (Elseve, İpana-2 defa, Koç Finansal Hizmetler), ambalaj (Castrol GTX-2 yerde), ampül
(Arzu-Çaycı Robotu, Ariel), avantaj (Peugeot, Sabah), bant (Gillette Blue-2 Plus), baraj (Ariel),
check-up (Peugeot), chip-para (Axess-3 yerde),  çikolata (Alpella-4 yerde, Kinder Surprise,
Nesquik-2 yerde, Omo), derbi (Dıgıtürk), draje (Delete-Extra), ekonomi (Domestos, FordTDCI), ekonomik (Frutia, Tamek Salçacık, İpek Şampuan, Ford TDCI), elektrik (Ariel Arzum-
Çaycı, Çay Robotu,), enerji (Ariel), extra (Aria-2 yerde), fincan (Nescafe), formül (Cif-Bulaşık
Deterjanı, Cif Krem), fotoğraf (İpana), hassas (Cif Krem), hijyen (Domestos-2 yerde), fotoğraf
(Profilo), istasyon (Türk Petrol), kalite (Omo), komik (Clipso-Control), kontrol (Clipso-Control-
2 yerde, Gillette Blue-2 Plus), kupon (Sabah)  market (Omo), mikro (Delete-Extra, Elseve),
mikrop(Domestos, Solo), mine (İpana), muhallebi (Ariel), muhteşem (Dıgıturk), nutrilium
(Elseve-3 yerde), nefis (nesquik), operatör (Aycell), performans (Samsung, Ford-TDCI), plazma
(Samsung), pratik (Arzum-Çaycı Çay Robotu, Sütaş ayran), proje (Axess), protein (Pınar Sosis),
puan (Akbank-Çatı Hesabı), rulo (Selpak), sek (Sek Yoğurt), sertifika (Sabah), sistem (ClipsoControl), süper (Selpak-2 yerde), sürpriz (Aycell, Bellona, Omo),  şık (Bellona,  İstikbal),
şampuan (Dove, Elseve,  İpek  Şampuan), tabaka (Domestos),  tarife (Aycell), teknoloji (Pınar
Şişe Süt-2 yerde, Castrol GTX-2, Ford-TDCI), vanilya (Minimix), vitamin (Pınar  Şişe Süt),
ziyan (Tamek Salçacık)
• Dilsel Sapmalar (10 reklamda tespit edilmiştir) % 10
alakesı (Orkide-2 defa), arhadaş (Orkide), cel cel, cel, cel (Aria), daa (Aria-2 defa), garar verdik
(Türk Petrol), gaste (Gözcü-3 yerde), hamsi baluğı (Aria), oynayacağuz (Aria), uyy (Aria-2
defa), uşaklar (Aria)
• Dinsel motifler (21 reklamda tespit edilmiştir) % 21
Hz. Adem, Hz. Muhammed (Sabah), Bayram (Nescafe-2 defa), iftar (Sütaş Ayran-2 defa, Sütaş
Kolay Cacık-2 defa), iftar vakti (Tikveşli), Kuran (Güneş), kader ve kıyamet (Güneş), mucize
(Güneş), on bir ayın sultanı Ramazan (Sütaş Ayran), peygamber (Sabah-2 defa), peygamberlik
(Sabah-2 defa), Ramazan Armağanı (Sabah), Ramazan (Eti Çay Keyfi, Güneş, Türk Petrol
Nescafe, Ramazan sofrası (Sütaş Kolay Cacık Sana-Güzel Hamur İşleri ve Tatlılar Kitabı), sahur
(Sütaş Ayran, Sütaş Kolay Cacık), top atılmak (Sütaş Kolay Cacık),)
• Doğallık/Gerçeklik/Tazelik (18 reklamda tespit edilmiştir) % 18
canlı (Vernel), doğa (Yayla), doğal (Minimix, Pınar Kaymaklı Yoğurt-2 defa, Sek Yoğurt, Sütaş
Ayran, Sütaş Kolay Cacık), gerçek (Domestos, Fanatik, Gözcü, Pınar Süt-2 defa, Pınar Şişe Süt-
6 defa, Profilo), ilk doğallığında (Pınar Şişe Süt-2 defa), taze (Sek Yoğurt, Vernel), tazelemek
(Delete Extra, First Oxygen),
• Ekonomik/Uygun Fiyat (8 reklamda tespit edilmiştir) % 8
ekonomi (Domestos), ekonomik (Frutia), çok ekonomik (Ford TDCI,  İpek  Şampuan, NiveaSoft), gülümseyen fiyat (Frutia), hesaplı (Halk Kâse Margarini-2 defa), çok ekonomik (Tamek
Salçacık)
• Hatırda Kalma (Yinelemeler) (4 reklamda tespit edilmiştir) % 4bu hafta mu hafta; pirinç mirinç, ayçiçek yağı mayçiçek yağı, patates matates, indirim mindirim
(Migros), cırt cırtlı, cırt cırt, cırt cırtlı; cırt cırtlı, cırt cırt, cırt cırt, cırt cırtlı (Can Bebe), lıkır
lıkır, lık lık lık lık lıkır lıkır, lık lık lıkır lıkır, lıkır lıkır (Frutia), mini minimix, mini minimix,
mini mini mini mini minimix (Minimix),
• Kalite (2 reklamda tespit edilmiştir) % 2
kalite (Omo), kaliteli (Halk Kâse Margarini-2 defa)
• Kişileştirme Sanatı (1 reklamda tespit edilmiştir) % 1
Saçlarım söz dinliyor (Elseve)
• Leke/Kir (6 reklamda tespit edilmiştir) % 6
leke (Ariel-2 defa, Cif Krem-5 defa), lekesiz (Ariel), kir (Domestos), mikrop (Domestos, Solo-2
defa)
• Lezzet/Tat/Keyif (26 reklamda tespit edilmiştir) % 26
afiyet (Minimix), ağzının tadı (Tikveşli), damak zevki (Pınar Kaymaklı Yoğurt), keyif (Eti Çay
Keyfi-2 defa, Nescafe), lezzet (Eti Cici Bebe, Eti Çay Keyfi, Lipton, Pınar Kaymaklı Yoğurt-3
defa, Pınar Süt, Pınar  Şişe Süt, Sana, Sütaş Ayran-2 defa, Sütaş Kolay Cacık-2 defa, Tamek
Salçacık, Yayla), lezzetli (Bizim Yağ, Sek Yoğurt), Sofra keyfi (Coca Cola), tat (Eti Çay Keyfi,
Frutia, Nesquik-2 defa), nefis (Minimix, Nesquik, Pınar Sosis),
• Pratiklik (Kullanım kolaylığı) (7 reklamda tespit edilmiştir) % 7
pratik (Sütaş Ayran), -çok- pratik (Arzum), kolay (Sütaş Kolay Cacık), kolayca (Nivea Soft), her
an hazır (Sütaş Kolay Cacık), kullanımı en kolay (Tamek Salçacık), rahatça (Omo)
• Proposition (Vaat) (4 reklamda tespit edilmiştir) % 4
4 ve yeni 3 litrelik ambalajlarında on binlerce yağmurluk var (Castrol), inanılmaz fiyat
avantajları (Peugeot), ücretsiz check-up (Peugeot), hediye Polar Mont (Ericsonn R-600)
• Ses Yansımalı Kelimeler/Ünlemler (10 reklamda tespit edilmiştir) % 10
Ah!, (Calgon, Pınar Kaymaklı Yoğurt), Eyvah! (Calgon), Hımmm! (Bizim Yağ, Eti Cici Bebe,
Kinder Surprise, Pınar Sosis, Tamek Salçacık), Ha, ha, ha! (Sunny), Vaavvv! (Kinder Surprise),
• Temizlik/Beyazlık (18 reklamda tespit edilmiştir) % 18
beyaz (İpana), beyazlık (Omo, Rinso, Signal), beyazlatmak (İpana-2 defa), beyazlatıcı (Signal),
hijyen (Domestos-2 defa), ışıl ışıl (Cif Bulaşık Deterjanı)kireç (Calgon-3 defa), kireç önleyici
(Calgon), temizlik (Ariel-2 defa, Hes Color-Matik, Solo), temizle(n)mek (Cif BulaşıkDeterjanı–2 defa, Cif Krem-2 defa, İpana),  tertemiz (Ariel, Hes Color-Matik),
• Unique (Farklılık) (53 reklamda tespit edilmiştir) % 53
bambaşka (Ericsonn r-600), benzersiz (Aycell, Domestos-2 defa, Dove-2 defa, Kinder Surprise),
çok iyi (Profilo), dillere destan (Pınar Kaymaklı Yoğurt), dünyanın en büyük plazma
Televizyonu (Samsung), en önemli (Pınar  Şişe Süt), en güzel (Sana-Güzel Hamur  İşleri ve
Tatlılar Kitabı), en ince noktası (Profilo), en iyi, en uygun (A-net), en iyisi, daha da iyi (CifKrem), en iyisi (Migros), en keyiflisi (Migros), en iyi yolu (Gillette), en süper, en güzel (Türk
Petrol), en uygun tarife (Aycell), en yüksek (Koç Finansal Hizmetler), etkili (Hes Color-Matik,
Nivea Soft), eşi benzeri yok (Pınar Kaymaklı Yoğurt), eşsiz (Nesquik), harika (Arzum), hiç
olmadığı kadar (Elseve), inanılmaz (Sabah), kullanımı en kolay (Tamek Salçacık) geliştirilmek
(Cif Krem), güçlenmek (Cif Krem),
mükemmel (Ariel, Arzum, Calgon, Cif Bulaşık Deterjanı, Cif Krem, Rinso, Signal), özel (Can
Leydi), olağanüstü (Aria), rakipsiz (Domestos), sınırsız erişim (A-net), süper (Selpak-3 defa),
tam (Gillette, Pınar Sosis), tek (Koç Finansal Hizmetler, Nesquik), tek eser (Sabah), Türkiye’de
en çok noktada (World Kart), Türkiye’nin en meşhur şapkası (Türk Petrol), Türkiye’de ilk defa
(Pınar  Şişe Süt-2 defa), Türkiye’nin en iyi gazetesi (Sabah), üstün (Calgon, Cif Bulaşık
Deterjanı), yüksek (Türkiye İmar Bankası-4 defa), yüzde yüz (Domestos),
• Yenilik (23 reklamda tespit edilmiştir) % 23
yeni (Aycell, Castrol, Citroen C-5, Can Leydi, Cif Bulaşık Deterjanı, Cif Krem, Delete Extra,
Dove, Elseve-2 defa, First Oxygen, Ford Transit-Connect-2 defa, Ford TDCI,  İpana, Koç
Finansal Hizmetler-2 defa, Pınar Süt Rinso-2 defa, Toyota Corolla-2 defa, Vernel-2 defa,),
yepyeni (First Oxygen, Pınar Şişe Süt-2 defa, Vernel) yenilenmek (Ariel-2 defa, Cif Krem)



comments powered by Disqus